Gizliilimler.Org

Gizli dünyaların kapısını aralamaya hazır mısın?

Rönesans Hareketleri

Lütfen giriş yapın veya üye olun.

Kullanıcı adınızı ve şifrenizi girin

Haberler:

Sayfa: [1]
*GönderenKonu:

Rönesans Hareketleri

(Okunma sayısı 5473 defa)
0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.


Çevrimdışı Akhenaton
Admin
Özel Onur Üyesi
*

Kazandığı madalyalar:
***************
Ruh Hali: Hasta
Rep Puanı: 0
Üye No: 1
Açtığı Konuları Göster
İletilerini Göster
Cinsiyet:
Nerden: Paralel Evren
İleti: 4306
  • Profili Görüntüle

Rönesans Hareketleri

« : Haziran 16, 2012, 08:32:36 ÖÖ »
<a href="http://www.youtube.com/watch?v=OP_xrZHqLQQ" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=OP_xrZHqLQQ</a>

Rönesans (Renaissance) Hareketleri

15. ve 16. yüzyıllarda önce İtalya'da başlayan ve daha sonra Avrupa'da yayılan edebiyat, güzel sanatlar ve bilim alanındaki gelişmeler, yenilikler ve anlayışlara Rönesans denilmiştir.[1] Rönesans, Avrupa'da, Orta Çağ'dan Yeni Çağ'a geçişi, hazırlayan bir harekettir. İlkin İtalya'da başlamıştır, İtalya'da, Dante,  Petrarca, Boccacio gibi yazarlar, Rönesans hareketinin öncüsü olmuşlardır.[2]

Rönesans, Orta Çağ ve Reformasyon arasındaki tarihi dönem olarak anlaşılır. [3] "Yeniden doğuş" anlamına gelen bir süreçtir. 15. yüzyılda başlayan bir süreç, aynı yüzyıl içinde bütün Avrupa'ya yayıldı. Bu yenilikte, Roma ve Grek başarılarının yeniden cezalandırılması istemi vardır. [4] Eski Lâtin ve Yunan uygarlığının izlerini taşıyan İtalya, bu yeni hareketin öncüsü olan memleket olmuştur.[2]

14-15. yüzyıldaki İtalyan Rönesans'ı, Batı'yla klasik antikite arasındaki bağın tekrar kurulmasını sağlamıştır. Arap bilimi -özellikle matematik- alınmış, deneyselliğe geri dönülmüş, yaşamın önemi hakkında yoğunlaşılmış, matbaanın bulunmasıyla ve sanat, şiir ve mimari'de ortaya çıkan yeni tekniklerle bilgi yayılabilmiş, böylece radikal bir değişim başlamıştır. Bu çağ uzun zamandır geriye düşmüş olan Avrupa'nın ticaret ve Coğrafi Keşifler'le yükselişinin öncüsü olmuştur. İtalyan Rönesans'ı, bu dönemin başlangıcı sanatsal ve bilimsel gelişmeyi ifade eder. İlk kez İtalyan sanatçı Giorgio Vasari tarafından Vite'de kullanılmış, 1550 yılında basılmıştır. Rönesans teriminin kökeni Fransızcadır, Fransız tarihçi Jules Michelet tarafından kullanılmış, ve İsviçreli tarihçi Jacob Burckhardt tarafından geliştirilmiştir.

Yeniden doğuş 2 anlamı içerir. İlki antik klasik metinlerin tekrar keşfi, öğrenimi, sanat ve bilimdeki uygulamalarının tespitidir. 2. olarak bu entelektüel aktivitelerin sonuçlarının Avrupalılık kültürünü genelde güçlendirmesidir. Bu yüzden Rönesans'tan bahsederken 2 farklı fakat anlamlı yoldan söz edilebilir: Klasik öğrenmenin ve bilimin antik metinlerin tekrardan keşfiyle yeniden doğması ve genel anlamda bir Avrupalılık kültürünün yeniden doğuşu. Raphael Sanzio ve Michelangelo gibi birçok ressam bulunmaktadır.[3]

Buralar Avrupa'nın öbür ülkeleri gibi kralların emrinde olan ülkelerden daha serbest daha hür bir durumdaydılar. Çoğu ticaretle geçinen, zengin kimselerden meydana gelen halk,kilisenin baskısına pek aldırmadan yaşıyordu, Zengin aileler sanatçıları korumayı, eski eserleri toplamayı bir vazife biliyorlardı. Böylece yavaş yavaş,eski Yunan ve Lâtin eserlerine karşı bir ilgi uyanmış; İstanbul'un Türklerin eline geçmesi üzerine, birçok Bizanslı bilginler, eski elyazmalarını alarak İtalya'ya göç edince bu ilgi daha belirli bir şekil almıştır. Uzun zamandan beri kapalı duran, unutulan Yunan ve Lâtin edebiyat ürünleri yeniden ortaya çıkarılmış, eski metinler çoğaltılmaya karşılaştırılmaya, açıklanmaya başlanmıştır. Matbaacılığın yayılmasıyla bu metinler daha geniş bir alana daha çabuk yayılmış, Rönesans hareketi hızlanmıştır. Dante, Petrarca, Boccacio'dan sonra Machiavelli, Ariosto, Tasso gibi yazarlar yetişmiştir. İtalyan Rönesans hareketi yalnız edebiyat alanında kalmamış, güzel sanatlar alanına da yayılmıştır. Giotto, Botticelli, Leonardo da Vinci, Michelangelo, Raphael gibi ressam ve heykeltraşlar, Brunellesehi, Bramante gibi büyük mimarlar yetişmiştir. İtalya'nın Avrupa'yla doğu ülkeleri arasındaki ticareti elinde tutması, Avrupa'nın öbür ülkeleriyle sürekli ilişkilerde bulunması, İtalyan Rönesans hareketinin buralarda da yayılmasını sağlamıştır.

Fransa'da Rönesans hareketi, Paris Üniversitesinde Yunanca okutan Gregorio Tifemas'ın etkisiyle başlamıştır. Başlangıçta, Ortaçağ düşünüşüyle hareket eden bilginler ve sanatçılar bu harekete karşı koymak istedilerse de engel olamamışlar, 8. Charles'in Napoli'yi ele geçirmesi Fransızları İtalyan, Rönesans ürünleriyle doğrudan doğru ya karşı karşıya getirmiştir. Asıl Fransız Rönesans'ı François 1. zamanında kendini göstermiş. Bude ve Scaliger gibi bilginler eski Yunan üzerine araştırmalara hız verirken, Ronsard ile onun çevresinde birleşip Plelade adını alan topluluk da eski eserlerden aldıkları ilhamla yeni bir Fransız edebiyatı meydana getirmeye başlamışlardır. Rabelais, Ronsard, Montaigne bu hareketin en önemli yazarlarıdır.

Almanya'da da Rönesans, İtalya'da okuyan Öğrencilerin etkisiyle başlamıştır. Johann Reueh'in, Meanchton, en çok da Hollandalı Erasmus eliyle canlı bir şekil almıştır.

15. yüzyıl sonlarında İtalya'da Padua, Bolonya, Floransa gibi üniversitelerde Rönesans hareketini inceleyen İngiliz biliminsanlarını yurtlarına dönünde Oxford, Cambridge üniversitelerinde bu hareketi yaymaya çalışmışlar; Henry 8.'nin koruyuculuğuyla İngiliz Rönesanssına hız vermişlerdir. William Shakspeare, bu devrin en büyük yazarıdır.

Rönesans hareketi, Avrupalılar ve Hollanda'ya da yayılmıştır. İspanyol Cervantes, Hollandalı Jerome Boseh, Pieter Bruegel, bu devrin önemli sanatçılarıdır.

Rönesans hareketi, Avrupalıların eski Yunan ve Roma'nın en iyi sanat ürünleriyle karşı karşıya getirmiştir. Resimde, heykelcilikte ve mimarlıkta yeni bir zevk ve anlayışa yol açmış, eski edebiyat ürünlerini örnek tutarak eserler yazmak isteğini uyandırmıştır. Bu zamana kadar başta İncil olmak üzere hemen bütün eserler Lâtince yazılırken büyük yazarlar, eski ürünleri örnek tutan yazılarını kendi dillerinde vermeye çalışmışlardır. Bu da birçok Avrupa ülkelerinde millî edebiyatların kuruluşuna yol açmıştır.

Eski Yunan ve Roma eserlerinde daha hür, daha çeşitli bir düşünce tarzı Kendini göstermekteydi, ilerici kiliseler, bunlarla Ortaçağın daracık düşünüş sistemi arasındaki ayrılığı görmüşlerdir: Biliminsanları da bu hür düşünüşten ilham alarak araştırmalarında, değişmez sanılan birtakım kurallara değil, deneye kendi buluşlarına önem vermişlerdir. Böylelikle Rönesans hareketinin sonlarına doğru bilimde de büyük bir ilerleme görülmüştür. Copernicus, Galileo, Kepler, gök cisimlerinin hareketlerini, güneş sisteminin özelliklerini ortaya koymuşlar gizemli bir görünüşü olan simya,Van Helmon. Böyle eliyle modern kimya bilimine doğru gelişmiş; Newton, modern fiziğin, temellerini Pare Cerrahide, Vesalius anatomide yepyeni buluşlar ortaya koymuşlardır. Harvey, kan dolaşımını bularak anatomi ve tıpta büyük bir değişikliğe sebep olmuş; Bacon, daha sonra Descartes deneyin, insan aklının her çeşit araştırmada üstünlüğünü belirtmişlerdir.[2]

Rönesans döneminin yaratıcılığının esas yürütücü gücü tüccarlardır. Bunlar en karlı ticaretin hangi alanda olduğunu araştırdılar ve bu yoldan sağladıkları zenginlikleri sanat ve endüstri yeniliklerine yatırdılar. Rönesans; Floransa, Venedik, İngiltere, Portekiz, Hollanda gibi küçük kent-devletlerinde ya da metropollerde doğmuştur.

Sonunda 11. yüzyılın sonundan itibaren başlayan Haçlı Seferleri sırasında Avrupalılar Müslüman ülkelerdeki parlak medeniyetle ilk defa karşı karşıya geldiler. Daha sonra bu uygarlık Endülüs Emevileri aracılığıyla Avrupa'ya geçti. İslam bilginlerinin fen sahasında verdiği eserler Avrupa dillerine çevrildi ve okutuldu. Böylece batıda ilmi sahada ilerleme ve teknik gelişmelerin temeli atılmış oldu.

Avrupa'da sanat ve bilimin geliştirilmesi, canlandırılması için girişilen ve daha sonra Rönesans adı verilen asıl hareket ise 1453'te İstanbul'un fethini müteakip ilk defa ciddi bir şekilde İtalya'da ortaya çıktı.

Rönesans üstünde derin araştırmalar yapan Burkhard: “Rönesans, insanın keşfedilmesidir.” demektedir. Gerçekten de ortaçağda Avrupa'da insanın hiçbir kıymeti yoktu. Engizisyon mahkemelerinde yüz binlerce insan haksız yere ve çok defa sırf servetlerini ele geçirebilmek için öldürüldü. Papazlar çeşitli menfaatler karşılığında günahları affediyorlardı. Hatta Cennetten yerler satıyorlardı. Mantık ve insani gerçekler kaybolmuştu. İslam bilginlerinin kitaplarını okuyarak dünyanın döndüğünü ilan eden Galile ve daha pek çok düşünür çeşitli işkenceler görmüş birçoğu öldürülmüştür. Bu itibarla Rönesans hareketi ilim ve teknikteki ilerlemenin yanısıra insan ve tabiat sevgisini de beraberinde getirdi. Rönesans'ın öncüleri, sanat faaliyetlerinin yanısıra edebiyat, tarih ve arkeolojiye de önem verdiler. Resim ve tasvir anlayışı gelişti. Mimaride gotik tarzı terk edilerek barok ve rokoko üslubu geliştirildi. Rönesans mimarlığının başlıca özellikleri ölçü, sadelik ve tabiiliktir.

Bu şekilde İtalya'da başlayan Rönesans hareketi kısa zamanda bütün Avrupa'da yayıldı. Rönesans daha çok Fransa'da sanat; Almanya'da dinî tablo ve resimler; İngiltere'de edebiyat; İspanya'da resim ve edebiyat alanında gelişti. İtalya'daki Rönesans hareketinde eski Yunan ve Roma ediplerinden Tacitus, Sophokles, Domosten, Platon, Çiçeron ve Virgil'in eserleri tekrar ortaya çıkarıldı. İtalyan fikir adamı ve yazarlarından Machiavel, Ariosto, Tasso yetişip eserler verdiler. Machiavel'in Hükümdar adlı eseri meşhurdur. Ressamlardan Rafael Aynı zamanda heykeltıraş, mimar ve edebiyatçı da olan Leonardo da Vinci, Mikelanj, bu dönemde İtalya'da yetişen sanatkarlardır. Fransa, edebiyat ve fikir sahalarında İtalya'yı geçerek; Ronsard, Montaigne, Rabelais, mimarlıkta Louvre Sarayını yapan Pierre Loscot, Tuileries Sarayını yapan Jean Bullant, resimde de François Clouet yetiştiler. Fransız krallarından 1. François zamanında Collège de France kuruldu. Almanya'da daha çok dinî alanda değişiklikler oldu. Almanya'da hümanizm akımında Erasmus, Röklen, Luther, resimde Albrecht Dürer yetişti. İngiltere'de tiyatro sahasında eserleriyle tanınan Şekspir, İspanya'da Donkişot yazarı Cervantes, ressam Velasquez, Hollanda da ressam Rembrand, Polonya'da İslam bilginlerinden sonra Avrupa'da ilk defa dünyanın güneş etrafında döndüğünü söyleyen Kopernik yetiştiler. Rönesans devrinde yapılan eserler Avrupa'da hala bulunmaktadır. Ressam ve heykeltraşların tablo ve heykelleri müzelerde bulunmaktadır. [4]

Nedenleri

1. Avrupa'nın İspanya'da Endülüs Emevi Devleti ve Sicilya aracılığıyla İslam Medeniyeti'ni tanıması.[1]
2. Fatih Sultan Mehmed'in İstanbul'u fethettikten sonra, isteyen ilim adamlarının İtalya'ya gidebileceklerini bildirmesi. İslam uygarlığı ve ilmî hareketleri hakkında en fazla bilgiye sahip bulunan bu Bizanslı biliminsanlarının bilim ve sanat alanında yaptıkları çeviriler ve yazdıkları eserlerin yayınlanması sonucunda İtalya'da yaşayan insanların bilgi ufukları genişledi ve derinleşti. [5]
3. İstanbul'un fethinden sonra Bizanslı kimi biliminsanlarının İtalya'ya göç ederek eski Yunancayı öğretmeleri ve eski eserleri tanıtmaları.[1]
4. Doğu dünyasıyla en fazla İtalyan gemicilerin münasebette bulunmaları ve bunların İslam ülkelerindeki zenginlik, refah, nizam, intizam, adalet, din ve vicdan hürriyetini her vesileyle dile getirmeleri.[5]
5. Arapçaya çevrilmiş eski Yunan ve Roma eserlerin tercüme edilmesi ve bunların okullarda okutulmaya başlanması.[3/1/2]
6. Kuzey Avrupa'dan gelen Novgorod kavimlerinin medeni Avrupa toplulukları üstündeki yıkıcı etkisi.[3]
7. Coğrafi keşifler sonucunda zenginleşen ve güzel sanatlar gibi alanlara destek veren, sanatçıları destekleyip, koruyan bir sınıfın oluşması.[3/1]
8. Ortaçağ'ın sonlarına doğru kültür ve sanatta önemli bir birikimin oluşması.[1]
9. Matbaanın geniş kullanım alanına girmesiyle yeni buluş ve düşüncelerin yayılması.[1] ve düşünüşleri kolayca okuyabilme imkânının sağlanması. [2]
10. Avrupa'da kültür ve sanat faaliyetlerini destekleyen, biliminsanları ve sanatkârları himaye eden varlıklı kişilerin ortaya çıkması. [1]

Rönesans, şu temel anlayışlara dayanıyordu.

1. Yeryüzü ilgi çekici ve araştırılmaya değer bir yerdir.
2. İnsan güçlüdür ve bu gücüyle büyük başarılar elde edebilir.
3. İnsanın sürekli aktif olması şerefli bir şeydir ve;
4. Gerçek güzeldir. Bu anlayışlara bağlı olarak da yaşadığımız dünya o kadar ilgi çekici bir yerdir ki, başka dünyaları düşünmenin hiçbir anlamı yoktur anlayışı hakimdir.

Rönesans döneminin yaratıcılığının esas yürütücü gücü tüccarlardır. Bunlar en kârlı ticaretin hangi alanda olduğunu araştırdılar ve bu yoldan sağladıkları zenginlikleri. sanat ve endüstri yeniliklerine yatırdılar. Rönesans; Floransa, Venedik, İngiltere, Portekiz, Hollanda gibi büyük kent-devletlerinde ya da metropollerde doğmuştur.

Rönesans üstünde derin araştırmalar yapan Burkhard: “Rönesans insanın keşfedilmesidir.” demektedir. Gerçekten de ortaçağda Avrupa'da insanın hiçbir kıymeti yoktu. Engizisyon mahkemelerinde yüz binlerce insan haksız yere ve çok defa sırf servetlerini ele geçirebilmek için öldürüldü. Papazlar çeşitli menfaatler karşılığında günahları affediyorlardı. Hatta Cennetten yerler satıyorlardı. Mantık ve insani gerçekler kaybolmuştu. İslâm bilginlerinin kitaplarını okuyarak dünyanın döndüğünü ilan eden Galile ve daha pek çok düşünür çeşitli işkenceler görmüş birçoğu öldürülmüştür. Bu itibarla Rönesans hareketi ilim ve teknikteki ilerlemenin yanısıra insan ve tabiat sevgisini de beraberinde getirdi. Rönesans'ın öncüleri, sanat faaliyetlerinin yanısıra edebiyat, tarih ve arkeolojiye de önem verdiler. Resim ve tasvir anlayışı gelişti. Mimaride gotik tarzı terk edilerek barok ve rokoko üslubu geliştirildi. Rönesans mimarlığının başlıca özellikleri ölçü, sadelik ve tabiiliktir.

Bu şekilde İtalya'da başlayan Rönesans hareketi kısa zamanda bütün Avrupa'da yayıldı. Rönesans daha çok Fransa'da sanat; Almanya'da dinî tablo ve resimler; İngiltere'de edebiyat; İspanya'da resim ve edebiyat alanında gelişti. İtalya'daki Rönesans hareketinde eski Yunan ve Roma ediplerinden Tacitus, Sophokles, Domosten, Platon, Çiçeron ve Virgil'in eserleri tekrar ortaya çıkarıldı. İtalyan fikir adamı ve yazarlarından Machiavel, Ariosto, Tasso yetişip eserler verdiler. Machiavel'in Hükümdar adlı eseri meşhurdur. Ressamlardan Rafael, aynı zamanda heykeltıraş, mimar ve edebiyatçı da olan Leonardo da Vinci, Mikelanj, bu dönemde İtalya'da yetişen sanatkarlardır.[1][2].

Fransa, edebiyat ve fikir sahalarında İtalya'yı geçerek; Ronsard, Montaigne, Rabelais, mimarlıkta Louvre Sarayını yapan Pierre Loscot, Tuileries Sarayını yapan Jean Bullant, resimde de François Clouet yetiştiler. Fransız krallarından 1. François zamanında Collège de France kuruldu. Almanya'da daha çok dinî alanda değişiklikler oldu. Almanya'da hümanizm akımında Erasmus, Röklen, Luther, resimde Albrecht Dürer yetişti. İngiltere'de tiyatro sahasında eserleriyle tanınan Şekspir, İspanya'da Donkişot yazarı Cervantes, ressam Velasquez, Hollanda da ressam Rembrand, Polonya'da ilk defa dünyanın güneş etrafında döndüğünü söyleyen Kopernik yetiştiler. Rönesans devrinde yapılan eserler Avrupa'da hala bulunmaktadır. Ressam ve heykeltraşların tablo ve heykelleri müzelerde bulunmaktadır. [1]

Sonuçları

1. Skolastik görüş (Kilisenin dar görüşü) yıkılmış, yerine bilimsel düşünce hakim olmuştur.
2. Reform hareketlerini hazırlamıştır.
3. Bilim ve teknikteki gelişmeler hızlanmıştır.
4. Avrupa'da insan faktörü öne çıktı. İnsanlar kendi haklarına sahip çıkmaya başladılar.
5. Avrupa ülkelerinde bilim, sanat, edebiyat alanlarında yeni bir dünya görüşü ortaya çıktı.
6. Avrupa'da sanattan zevk alan aydın sınıf ve halk sınıfı oluşmuştur.
7. Din adamlarının ve kilisenin halk üstündeki otoritesi sarsılmıştır. Bu durum, "Reform Hareketleri"ni başlattı.
8. Deney ve gözleme dayanan pozitif düşünce ortaya çıktı.
9. Avrupa'nın her yönden gelişmesine ve güçlenmesine öncülük etmiştir.
10. Bu döneme kadar bilim, sanat ve uygarlık alanlarında İslam Ülkeleri öncülük yaparken, Rönesans hareketleriyle Avrupa Ülkeleri öne geçti.[3/1]

Kaynaklar

[1] weblopedi.com/avrupa_tarihi/ronesans-t500.0.html
[2] nedir.cc/dunya-tarihi/ronesans.html
[3] http://tr.wikipedia.org/wiki/Rönesans
[4] http://ansiklopedi.turkcebilgi.com/Rönesans
[5] Yeni Rehber Ansiklopedisi, İhlas Yayınevi, "Rönesans" maddesi, c.7, s.106-107.

facebookta paylaş

Kayıtlı

Facebook / Twitter / Paltalk: Akhenaton41 / Paltalk Odası: Edep Sahiplerine Munhasir Oda

Sayfa: [1]