Gizliilimler.Org

Gizli dünyaların kapısını aralamaya hazır mısın?

Kahun Papirüsü

Lütfen giriş yapın veya üye olun.

Kullanıcı adınızı ve şifrenizi girin

Haberler:

Sayfa: [1]
*GönderenKonu:

Kahun Papirüsü

(Okunma sayısı 2918 defa)
0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.


Çevrimiçi Akhenaton
Admin
Özel Onur Üyesi
*

Kazandığı madalyalar:
***************
Ruh Hali: Hasta
Rep Puanı: 0
Üye No: 1
Açtığı Konuları Göster
İletilerini Göster
Cinsiyet:
Nerden: Paralel Evren
İleti: 4312
  • Profili Görüntüle

Kahun Papirüsü

« : Haziran 02, 2012, 04:44:56 ÖS »


Kahun Papirüsü
Hazırlayan: Akhenaton

Mısır'da şimdiye kadar bulunan papirüslerin en eskisi, veteriner hekimliğe ait olan Kahun Papirüsüdür.[1] Kahun papirüsleri, M.Ö. 1900'den kalmadır.[2] Jinekoloji, veterinerlik ve matematik konularını kapsar.[3][4][5] 1889’da Lahun'un Fayyum bölgesinde [2] Prof. Dr. William [6] Flinders Petrie tarafından keşfedilmiş [2] ve Grifth tarafından tercüme edilmiştir. Burada kullanılan hiyeroglif dinî yazılara özgü şekilde soldan sağa yazıldığına bakılırsa veteriner hekimliği mesleği o çağda önemli bir statüde bulunuyordu. Çok harap ve çok eksik olan bu papirüsün dilinin de çok eski olmasından tercümesi güç olmuştur.[1]

Papirüsün sağ tarafında Amenemhat III krallığının 29. yılını gösteren bir tarih düşülmüştür. 1898’de Griffith tarafından transkripsiyonu ve çevirisi yapılmıştır. Papirüs, şimdi Londra Üniversitesi'nde korunmaktadır.[2]

Tıbbi uygulamalara örnek olabilecek en eski kaynaklardan biri olan Kahun Papirüsleri, bir hastalığın iyileştirilmesinde "büyülü sözlerin söylenmesi, tekrarlanması" gibi aktivitelerin olduğu konusunda bilgiler içermektedir.[7]

Papirüs, 2 bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm, kadın hastalıkları, gebelik ve doğacak çocuğun cinsiyetini anlamaya yönelik bilgiler içermektedir. 2. bölüm ise veteriner hekimlik üzerinedir.[2]

Tıp

Tıp, insanla varolan bir meslektir. Tarihin her evresinde ayrıcalıklı bir yere sahip olan hekimlerin davranış biçimleri de meslekleri kadar önemli olmuştur. Hekimlerin mesleki uygulamalarında uyması gereken sosyal ve hukuki kuralları içeren ilk düzenlemeler bundan 5000 yıl önce Eski Mısır'daki Hamurabi yasalarında bulunmaktadır. Bu düzenlemelerde hekimlerin alacağı ücretlerden ve hatalı uygulamalarında kendisine verilecek cezalardan bahsedilmektedir. Tıbbi etikten çok tıp hukuku ve tıbbi deontolojiyle ilgili de olsa da önemli bir belge sayılmaktadır. Bundan başka Eski Mısır'dan kalan Ebers Papirüsü, Edwin Smith Papirüsü, Berlin Papirüsü ve Kahun Papirüsü, tıp tarihinde kayda değer yeri olan eserlerdir. Fakat bu papirüslerde tedavi, ilaç yapımıyla ilgili bilgiler bulunmaktadır. Hayatlarında metafiziğe ve mistisizme yer veren Çin ve Hindistan'daki eserlerdeyse tıp etiğinin izlerine rastlamak mümkündür.[8][9]

Mısır'da adı bilinen ilk büyük hekim, İmhotep'tir. Milattan önce 3000'li yılların sonlarında yaşamıştır. Firavun Zoser'in veziri olup aynı zamanda fizikçi, mimar ve astronomdu. Kimi büyük piramitlerin de mimarıdır ve daha sonra tanrılaştırılarak tıbbın tanrısı sayılmıştır. Mısır tıbbının bir başka önemli kişisi İris'tir. M.Ö. 2500'lü yıllarda yaşamış, sarayın başhekimliğini yapmış; göz, mide ve bağırsak hastalıkları konusunda ünlenmiştir. Bugüne kadar Mısır tıbbıyla ilgili 8-10 adet papirüs bulunmuştur. Kahun, Gardiner, Smith ve Ebers en önemlileri olup M.Ö. 1600’lü yıllarda Mısır'ın askeri ve siyâsal açıdan en güçlü olduğu çağda yazılmışlardır.[10]

London University College'da korunan Kahun Papirüsü, 1889'da William Flinders Petrie tarafından [6] Fayyum'da [11] bulunmuştur. 3. Amenemhat Dönemi'ne aittir. Oldukça parçalanmış olan papirüs, daha çok jinekolojiyle ilgilidir ve birçok paragraftan meydana gelir. Örneğin 19. paragrafta, doğum yapmaya müsait kadınların nasıl tespit edileceği; 20. paragrafta gebe kalınması için yapılan tütsüler; 20. ve 22. paragraflardaysa doğum kontrolü yöntemleri anlatılmıştır. Gebeliği önlemek için, timsah gübresi, 45 ml. bal ve ekşi sütten meydana gelen bir karışım önerilmektedir. 3. bölüm, gebelik testi hakkındadır. Bu testlerden birinde, bir soğanın başı hastanın vajinasına yerleştirilir ve bir süre bekletilir. Ardından, hastanın soğanda algıladığı kokunun tarifine göre hamile olup olmadığı anlaşılır. Son bölümde, mesaneyle vajina arasında meydana gelmiş bir fistül ve bel gevşekliğiyle ilgili bilgiler verilmektedir.[6]

Jinekolojik bölüm, 34 paragrafa bölünmüştür. 1.-17. paragrafta semptomların kısa başlıkları ve bunu takip eden kısa tanımlamalar bulunmaktadır. Genellikle üreme organlarıyla ilgili bilgi verilmiştir.
İkinci bölümde 19. paragraf doğumla ilgilidir. 20. paragrafta tütsülemeyle hamile kalınabileceği belirtilmiştir. 20.-22. paragraflar, doğum kontrolüyle ilgilidir. Doğum kontrol yöntemi; timsah dışkısı, 45 cc bal ve ekşimiş süt karışımdan ibâret olarak reçete tarif edilmiştir.

Üçüncü bölümde hamilelikle ilgili testler vardır. Dördüncü ve 5. bölümlerde daha önceki kategorilerde bahsedilmeyen hamilelikte diş ağrılarının tedavisini anlatan reçeteler bulunmaktadır.
İkinci kısımda idrar inkontinansıyla birlikte mesane ve vagina arasındaki fistüllerden bahsedilmiştir.[2]

Veterinerlik

En eski uygarlıklardan biri olan Mısır'da doktorluğa ait çok es vesikalar ele geçmektedir. Şimdiye, kadar bulunmuş olan papirüslerin en eskisi, Kahun papirüsü, veteriner hekimliğe aittir. Burada "Kurt yuvası" ismi altında, büyük olasılıkla köpeklerin paraziter b hastalığından bahsedilmektedir. 1910 ve 1921 yıllarında Ruffer tarafından M.Ö. 1250-1000 arasında, 20. firavun sülalesine ait 2 mumyanın böbreklerinde Schistosoma heamatobium yumurtalarının keşfi, bu hastalığın eski Mısır'da mevcut olduğunu göstermiştir. Bu hastalığın karakteristik semptomu olan hematüri, halihazırda bilinen papirüslerde elli defa zikredildiğine oranla enfeksiyonun bu memlekette sık sık görüldüğü anlaşılmaktadır. A-a-a hastalığı ve papirüste bununla ilgili olduğu bildirilen kurdun Schistosomiasis'e atfedilmesine rağmen Mısırlılar'ın hastalığı yapan parazitleri görememiş olmaları da muhtemeldir.[12][13]

İlk çağlardan beri, sığır vebasının varlığı kabul edilmektedir. Eski tarihçiler sık sık sığırlarda seyreden müthiş kırgınlardan bahsederler. Bunların çoğunun sığır vebası olması pek az şüphe götürmektedir. Hayvan hekimliğine ait en eski belge hatta şimdiye kadar ele geçen papirüslerin en erken yazılanı olan Kahun Papirüsü'nde rastlanan bir sığır hastalığının sığır vebası olduğunu tanınmış veteriner tarihçisi Smith [14] ileri sürmektedir. Buna göre zamanımızdan 4000 yıl kadar önce de sığırlar bu salgınla ölmektedirler.[15]

Veteriner hekimliğiyle ilgili en eski belgelerden olan Kahun Papirüsü'nde, Göz hastalıkları ve ilgili konular da yer almıştır.[21][16] Bu papirüste, bir boğada gözlerde akıntı görüldüğünde hayvan için dua edilmesi; gözlerin su kabağı ya da kavun ve karpuzla ovulmasının yanısıra tütsü uygulanması önerildikten sonra gözler eğer aralanmış ise sıcak ketenle bandaj uygulaması salık verilmiştir.[16][17][18]

Matematik

Eski Mısır matematiği hakkında edinilebilen temel bilgileri Rhind ve Moskova papirüsleriyle ancak birer parçası zamanımıza kadar intikal edebilmiş olan Kahun ve Berlin papirüslerine borçluyuz.[19] Kaynaklar, 12. sülale zamanından kalma, birtakım aritmetik problemlerini açıklayan papirüsler ele geçtiğini, bunların bugün, Kahun, Moskova, Berlin ve Rhind papirüsleri diye adlandırıldığını belirtir.[20] Bunlar sayesinde Grek tesirinin nüfuzundan önceki devre ait Mısır matematiğinin esasları hakkında oldukça. toplu ve homogen bir fikir edinmek mümkün olmaktadır. İhtiva ettikleri bilgi ve takip ettikleri metot, hattâ ifade bakımından bu çeşitli eserler arasında tespit edilen benzerlik ve uygunluk, bahis mevzuumuz olan matematik bilgisinin artık teessüs etmiş, tamamiyle muayyen ve ahenktar bir bütün teşkil ettiğini göstermektedir.

Bundan başka, Mısırlılar, Kahun papirüsünde 3 ve 4 sayılarının karelerinin 5'in karesine eşit olduğunu da bulmuşlardı ve bu özeliği geometri şekillerine tatbik ediyorlardı. Fakat ünlü Pisagor teoremini ne amprik olarak, ne de rasyonel bir şekilde ispat edebildiklerini gösteren hiçbir vesikaya rastlanmamıştır. Hattâ, bunu sadece aritmetik bir özelik olarak keşif ve tespit ettiklerini, bu konuda hiçbir geometrik esasa varmamış bulunduklarını da söyleyebiliriz.[19]

Kaynaklar

[1] firatveteriner.tr.gg/veteriner-hekim-tarihi.htm
[2] Dr. Ali İhsan Ökten (Adana Numune Hastanesi Nöroşirürji Kliniği), "Tıp Tatihinde Yazılı Kalıntılar", Türk Nöroflirürji Derneği Bülteni, Sayı 17-Ekim 2007, s.51-52.
[3] Prof. Dr. Ayşegül Demirhan Erdemir, "Tıp tarihi ve deontoloji dersleri", Uludağ Üniversitesi, Bursa 1994, s.21-22.
[4] Dr. Ümit Serdaroğlu, "Eskiçağ'da Tıp", Eskiçağ Bilimleri Enstitüsü Yayınları, İstanbul 2002, s.2-3.
[5] Öğr. Gör. Mehmet Atılgan, "Başlangıcından 19. Yüzyıla Tıp Kütüphaneleri", Gaziantep Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Gaziantep.
[6] Marie-Cécile Bruwier, "Eski Mısır Tıbbına Genel Bir Bakış", Türk Eskiçağ Bilimleri Enstitüsü Haberler, Sayı: 22 (Mayıs 2006), s.3.
[7] "Terörizmin Olumsuz Etkilerine Karşı Müzik Terapi", NATO İleri Araştırma Çalıştayı, 15-16 Eylül 2010 Ankara, musictherapy2010arw.com/turkce/indextr.htm
[8] Lois N. Magner, 1992, "A History of Medicine", Marcel Dekker, Inc, NY
[9] İlke Bezen Aydoğdu (Expert) & Doç Dr. Nesrin Çobanoğlu, "Tıp Etiğinden Biyoetiğe İlerlerken Biyoetik Uzmanı: Sorun Kümesi Mi Çözüm Mü?", Sağlık Bilimlerinde Süreli Yayıncılık-2009, ulakbim.gov.tr/cabim/vt/uvt/tip/sempozyum7/ilke_nesrin.pdf
[10] Dr. Ümit Yoket (SSK Bozyaka Dahiliye Kliniği), "Eski Çağda Tıp", STED, 2003, cilt 12, sayı 2, s.76, ttb.org.tr/STED/sted0203/eski.pdf
[11] Akhenaton Notu.
[12] R. Boeppli, "The Knowledge of Parasites and Porasitic İnfeclions from Ancıent 'İ'imes to the 17. th Century. ExptL Parasitol..", 5. 398. 1956.
[13] Doç. Dr. Nihal Erk & Doç. Dr. Nevzat Güral, "Mikroskobun Kullanılışına Kadar Parazitolojide Görülen Gelişmeler", dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/11/631/8111.pdf
[14] F. Smith, "The Early History of Veterinary Literattire", Bailliera, Tindall and Cox. London, vol I, 6 a, 1919.
[15] Doç. Dr. Nihal Erk, "Tarihte Önemli Sığır Vebası Salgınları ve 1920'ye Kadar Memleketimizdeki Durumu", A.Ü.Veteriner Fakültesi Veteriner Tarihi ve Deontoloji Kürsüsü, dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/11/650/8302.pdf
[16] F. Smith, a.g.e, s.1-33, 50-52.
[17] J. F. Smithcors, "Evolution of the Veterinary Art. Bailliere", Tindall and Cox, 1958 London, s. 91-95.
[18] Yrd. Doç. Dr. Atilla Özgür (Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Veteriner Hekimliği Tarihi ve Deontoloji Anabilim Dalı, 06110), "Türkiye'de Veteriner Göz Hastalıklarında Bir İlk “Muhtasar Emrâz-ı Ayniye-i Baytariye”.", Veteriner Hekimler Derneği Dergisi Cilt: 78 Sayı: 1 Yıl: 2007. (Çalışma kısmen 4 Eylül 2002 tarihinde İstanbul'da yapılan 12. Türk Tıp Tarihi Kongresinde sunulmuştur.)
[19] Celal Saraç (G. T. Enstitüsünde U. Matematik Öğretmeni), "Eski Mısır'da Bilim ve Teknik", dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/26/1036/12509.pdf
[20] egelisesi.k12.tr/basarilarimiz/Projeler/proje2003/proje02.pdf
[21] Nihal Erk, "Veteriner Tarihi", A.Ü. Basımevi, Ankara 1966, s.15-20.

facebookta paylaş

Kayıtlı

Facebook / Twitter / Paltalk: Akhenaton41 / Paltalk Odası: Edep Sahiplerine Munhasir Oda

Sayfa: [1]